Rotonde regels: zo rijd je een Belgische rotonde op je rijexamen

Wanneer is een rotonde wettelijk een rotonde?

Artikel 2.39 van het verkeersreglement omschrijft een rotonde als een weg waarop het verkeer in één richting rond een aangelegd middeneiland rijdt, aangeduid met het bord D5, en waarvan de toegangswegen het bord B1 of B5 hebben. De regels hieronder gelden dus voor een rond kruispunt met die borden.

Ontbreken die borden, dan is het juridisch geen rotonde en gelden de gewone voorrangsregels, inclusief voorrang van rechts. Kijk bij elk rond kruispunt dus eerst naar de borden. Hoe voorrang van rechts werkt, lees je in onze gids voorrang van rechts.

Voorrang bij het oprijden

Wie op de rotonde rijdt, heeft voorrang. Dat volgt uit twee bepalingen. De toegangswegen hebben een bord B1 of B5, dus wie oprijdt, moet voorrang verlenen aan iedereen die al op de rotonde rijdt. En artikel 12.3.1 bepaalt dat een bestuurder op een rotonde geen voorrang van rechts hoeft te geven aan wie wil oprijden.

• Vertraag tijdig en kijk naar links: daar komt het verkeer vandaan dat voorrang heeft.
• Rijd pas op als het kan zonder gevaar, gelet op de plaats, de snelheid en de afstand van de anderen.
• Let ook op fietsers die op de rotonde rijden: zij horen bij het verkeer op de rotonde.
• Steek je bij het oprijden een fietspad of een oversteekplaats over, geef dan voorrang aan wie die reglementair gebruikt. Op het examen is niet stoppen voor een voetganger die wil oversteken een zware fout.

Richting aangeven bij het oprijden hoeft niet. Artikel 19 beschouwt het oprijden van een rotonde als een richtingsverandering waarbij de richtingaanwijzers niet gebruikt moeten worden.

Op de rotonde: plaats en rijstroken

Op een rotonde hoef je niet zo dicht mogelijk bij de rechterrand van de rijbaan te rijden, tenzij een deel van de weg voor jou bestemd is (artikel 9.3.1). Wegmarkeringen volg je wel. Tonen pijlen op de grond of een bord welke rijstrook bij welke richting hoort, dan sorteer je zelf correct voor, zonder dat de examinator het je vraagt. Wissel je op de rotonde van rijstrook, dan is dat een manoeuvre, en wie een manoeuvre uitvoert, moet voorrang verlenen aan de andere weggebruikers.

Gebruik je spiegels en kijk over je schouder voor je van rijstrook verandert of de rotonde verlaat. Vooral fietsers en bromfietsers rechts van je verdwijnen makkelijk in de dode hoek.

De rotonde verlaten: verplicht richting aangeven

Het verlaten van een rotonde is wel een richtingsverandering waarbij je de richtingaanwijzer moet gebruiken (artikel 19). Zet je rechterrichtingaanwijzer tijdig aan, zodat wie wacht om op te rijden weet dat je eraf gaat. Een praktische vuistregel is pinken zodra je de afrit vóór de jouwe voorbij bent.

Bij het afrijden geef je voorrang aan voetgangers die de weg oversteken waarin je afslaat (artikel 19.5). Steek je een fietspad over, dan laat je de fietsers en bromfietsers op dat fietspad voorgaan (artikel 12.4bis), tenzij borden of markeringen de voorrang anders regelen.

Wat de examinator op een rotonde beoordeelt

Volgens GOCA Vlaanderen horen rotondes bij de speciale verkeersinrichtingen die op het examen aan bod komen, en de examinator let onder meer op je positie op de rotonde en op correct voorsorteren. Hoe zwaar een fout weegt, verschilt sterk:

Welke fouten je meteen het examen kosten, lees je in onze gids over eliminerende fouten.

Rotondes tijdens het zelfstandig rijden

Tijdens het stuk zelfstandig rijden geeft de gps of een wegwijzer aan welke afrit je neemt. Tel de afritten vanaf je eigen toegangsweg en kies op basis daarvan al vóór het oprijden je rijstrook. De gps staat in het Nederlands, het geluid mag uit, en de verkeersregels gaan altijd voor op de gps. Mis je toch je afrit, dan ben je daarom niet gezakt: rijd veilig verder, en de gps berekent een nieuwe route of de examinator geeft een nieuwe aanwijzing. Een plotse beweging om de afrit nog te halen, zoals over een rijstrook snijden, is wel gevaarlijk en wordt streng beoordeeld.

Checklist: zo rijd je elke rotonde vlot

1. Lees bij het naderen de borden en de pijlen op de grond en kies je rijstrook.
2. Vertraag, kijk naar links en schat in of je kunt invoegen zonder iemand te hinderen.
3. Rijd vlot op zodra het veilig kan: onnodig blijven wachten wordt ook negatief beoordeeld.
4. Hou je positie en volg de markeringen op de rotonde.
5. Kijk in je spiegel, pink rechts en controleer je dode hoek voor je afslaat.
6. Laat bij de afrit fietsers op het fietspad en voetgangers op het zebrapad voorgaan.

Oefen de rotondes rond je examencentrum

Rotondes zien er overal anders uit: klein en met één rijstrook in een dorpskern, groot en met meerdere rijstroken langs een gewestweg. Rijd daarom de rotondes in de buurt van je examencentrum meermaals, en in alle richtingen. SteerClear bouwt oefenroutes rond de Belgische examencentra, met gesproken navigatie die je tijdig zegt welke afrit je neemt, en scoort je bochtenwerk en snelheid, zodat je ziet of je een rotonde te snel of te aarzelend neemt. Meer tips vind je in ons artikel praktisch rijexamen: tips om je voor te bereiden. SteerClear is onafhankelijk en niet verbonden aan GOCA Vlaanderen of aan de examencentra.

Wat verandert er in 2027?

Op 1 juni 2027 treedt de nieuwe Code van de openbare weg in werking, als vervanger van het verkeersreglement van 1975. Volgens de FOD Mobiliteit komt er dan onder meer een stilstaanverbod op rotondes bij, naast het bestaande parkeerverbod. Tot die datum gelden de artikels die we hierboven aanhalen.