Voorlopig rijbewijs in Vlaanderen: welk model kies je en wat mag je?

De drie modellen naast elkaar

Het model bepaalt of je met of zonder begeleider oefent en hoe lang je kaart geldig is. De geldigheid start op de dag van afgifte, en die datum vind je in rubriek 4a van je voorlopig rijbewijs.

Op de pagina's van de Vlaamse overheid heet dit document voorlopig rijbewijs, met deze drie modellen voor wie leert rijden. In Wallonië spreekt men van een permis provisoire.

Zo vraag je je voorlopig rijbewijs aan

1. Slaag voor je theorie-examen. Dat kan vanaf 17 jaar, en het resultaat blijft 3 jaar geldig.
2. Kies je traject. Met begeleider (M36) kan meteen. Zonder begeleider (M18) volg je eerst minstens 20 uur rijles bij een erkende rijschool, die je een bekwaamheidsattest geeft als ze vindt dat je alleen verder kunt oefenen. Dat attest blijft 3 jaar geldig.
3. Ga naar je gemeente. Voor een M36 vul je het aanvraagformulier in dat je in het examencentrum krijgt, je ondertekent het en je geeft het samen met je identiteitskaart af bij het gemeentebestuur. Een M18 vraag je online aan via BelDrive, zodat je maar één keer naar het gemeentehuis moet om hem af te halen, of je komt langs met het formulier, je identiteitskaart en je bekwaamheidsattest.
4. Breng het L-teken aan op een goed zichtbare plaats op de achterruit, en zorg bij een M36 voor een tweede binnenspiegel voor je begeleider.

Oefen je met een ouder of een andere vertrouwenspersoon, lees dan ook onze gids over vrije begeleiding. Daar staan alle voorwaarden voor je begeleider en het verplichte vormingsmoment.

Wat mag je wel en niet met een voorlopig rijbewijs?

• Nachtverbod: op vrijdag, zaterdag en zondag, op de vooravond van een wettelijke feestdag en op de feestdag zelf mag je niet rijden tussen 22 uur en 6 uur de volgende ochtend.
• Alleen in België: je mag overal in België oefenen, maar niet in het buitenland.
• Geen aanhangwagen en geen commercieel goederenvervoer.
• Passagiers bij rijden met begeleider: alleen je begeleider(s) of een erkende rijinstructeur, verder niemand.
• Passagiers met een M18: maximaal 2. Elke passagier moet in België ingeschreven zijn, een Belgisch identiteitsdocument hebben, minstens 8 jaar een rijbewijs hebben en de voorbije 3 jaar niet vervallen geweest zijn van het recht tot sturen.
• Versnellingsbak: oefenen mag zowel in een wagen met manuele als met automatische versnellingsbak.

Hoe lang moet je oefenen voor je examen mag?

Voor een voorlopig rijbewijs dat vanaf 1 maart 2024 werd uitgereikt, moet je minstens 5 maanden op de openbare weg geoefend hebben voor je praktijkexamen mag afleggen; voor oudere voorlopige rijbewijzen gold 3 maanden. Met een M12 geldt geen minimumtermijn. Het praktijkexamen zelf kan pas vanaf 18 jaar, dus wie op zijn 17de met een M36 start, heeft extra oefentijd. Op je examendag moet ook je theorie-examen nog geldig zijn.

Die 5 maanden zijn een ondergrens, geen doel. Wie zelf een examen boekt, wacht in sommige centra maanden op een datum, dus plan je afspraak ruim voor je voorlopig rijbewijs verloopt. Hoeveel lesuren je naast het oefenen nodig hebt, lees je in ons artikel hoeveel rijlessen heb je nodig.

Eén keer wisselen van model

Je kunt één keer overstappen tussen M36 en M18, zolang je voorlopig rijbewijs nog geldig is en je theorie-examen minder dan 3 jaar oud is:

• Van M36 naar M18: je volgt minstens 20 uur rijles en haalt het bekwaamheidsattest van de rijschool.
• Van M18 naar M36: je kiest één of twee begeleiders die aan de voorwaarden voldoen en je gaat langs bij je gemeente.

De nieuwe geldigheid start op de dag van je aanvraag, en de oefentijd die je al achter de rug hebt, telt mee voor de 5 maanden. De Vlaamse overheid geeft het voorbeeld van iemand die 30 maanden met een M36 rijdt en dan overstapt naar een M18: samen 48 maanden.

Je voorlopig rijbewijs is verlopen: wat nu?

Dan heb je twee mogelijkheden:

1. Een M12 aanvragen. Dat kan maar één keer. Je volgt na het verlopen 6 uur rijles bij een erkende rijschool, je toont het getuigschrift daarvan en je theorie-examen moet nog geldig zijn. Met een M12 rijd je alleen met je vaste begeleider(s) of een gebrevetteerde instructeur, en de oefentermijn van 5 maanden geldt niet.
2. De wachtperiode van 3 jaar. Pas daarna kun je opnieuw een M36 of M18 krijgen. Wil je in die periode toch examen doen, dan heb je een geldig theorie-examen nodig, minstens 6 uur praktijkles bij een erkende rijschool en een stageattest van je gemeente met het aantal maanden dat je geoefend hebt. Je legt het examen dan af met een wagen van de rijschool en een erkende instructeur.

Zit je in die situatie na een gezakt examen, lees dan in onze gids rijexamen gezakt hoe je je volgende poging plant.

Woon je in Brussel of Wallonië?

De rijopleiding is een gewestelijke bevoegdheid, en de regels verschillen. In Brussel kies je uit vier trajecten, van vrije begeleiding met minstens 9 maanden stage vanaf 17 jaar tot 30 uur rijschool zonder stage vanaf 18 jaar, en tijdens de stage hou je een logboek bij met je gereden kilometers. In Wallonië moet je permis provisoire op je examendag meer dan 3 maanden geleden uitgereikt zijn, en sinds 1 januari 2026 moet je er ook je theorie-examen en je risicoperceptietest in Wallonië behaald hebben. Meer over Brussel lees je in onze gids rijexamen Brussel.

Gebruik je oefentijd goed

Een voorlopig rijbewijs geeft je tijd, maar die tijd moet je slim gebruiken. Rijd in verschillende omstandigheden, ook in de spits en bij regen, en oefen gericht in de buurt van je examencentrum. SteerClear helpt daarbij met oefenroutes rond je centrum, oefeningen die je remmen, bochtenwerk en snelheid scoren, en een readiness-score op 100 die je vooruitgang toont. SteerClear is onafhankelijk en heeft geen band met GOCA Vlaanderen of met de Vlaamse overheid.