Eliminerende fouten rijexamen: wanneer ben je meteen gezakt?

Zo werkt de beoordeling: 13 rubrieken en 4 niveaus

De examinator beoordeelt 12 rubrieken tijdens de rit en een dertiende, de gevaarherkenningstest, op de computer. Elke rubriek krijgt een van vier beoordelingen:

• Goed: je reed veilig en volgens de verkeersregels.
• Voorbehoud: je maakte lichte fouten en dit onderdeel kan beter.
• Onvoldoende: meerdere of ernstige fouten die nog geen direct gevaar opleverden, maar daar wel toe konden leiden.
• Slecht: een fout die jezelf of anderen direct in gevaar bracht, schade veroorzaakte of als zware overtreding geldt.

De examinator houdt altijd rekening met de verkeerssituatie. Dezelfde fout kan dus anders beoordeeld worden naargelang de omstandigheden en de mogelijke gevolgen.

Fouten waarvoor je meteen niet geslaagd bent

Voor de volgende handelingen staat in de uitleg van GOCA Vlaanderen letterlijk dat je niet geslaagd bent. Dat zijn de eliminerende fouten in de strikte zin.

Verkeerslichten, borden en bevelen

• een rood verkeerslicht negeren;
• de bevelen van een bevoegd persoon negeren, of de aanwijzingen van gemachtigde signaalgevers, opzichters of wegkapiteins niet opvolgen;
• een rijstrook gebruiken waarboven een rood kruis brandt;
• een overweg oprijden terwijl de rode lichten knipperen of de slagbomen bewegen of dicht zijn;
• een verboden rijrichting inrijden (borden C1 en C3), waarna het examen wordt stopgezet;
• de borden C31 en C33 (verbod om af te slaan of te keren) of D1, D3 en D5 (verplichte rijrichting en rotonde) niet naleven.

Andere weggebruikers

• een groep kinderen of scholieren, een militaire kolonne of een stoet bij een cultureel, sportief of toeristisch evenement doorbreken;
• niet vertragen of stoppen voor een groep renners in een wielerwedstrijd;
• niet vertragen of stoppen voor vee of rijdieren.

Bediening van de wagen

• de wagen verlaten zonder de parkeerrem op te zetten of een versnelling in te schakelen, of bij een automaat zonder de stand P;
• de handrem niet volledig opzetten, waardoor de wagen begint te rollen;
• meer dan 1 meter achteruitrollen bij het wegrijden op een helling;
• de lichten niet kunnen aanzetten, waarna het examen stopt.

Tijdens de manoeuvres

• op het voetpad of het fietspad rijden;
• een ander voertuig of een vaste hindernis raken, ook met een portier;
• de controle over de wagen verliezen;
• de examinator moet ingrijpen om een gevaarlijke situatie te vermijden.

Stopzetting tijdens de rit

De examinator zet de rit ook stop als je een gevaarlijke verkeerssituatie veroorzaakt, als hij of je begeleider moet ingrijpen, als je begeleider je ongeoorloofd helpt, of als je zo weinig deelneemt aan het verkeer dat hij je niet kan beoordelen, bijvoorbeeld omdat je zonder reden voortdurend te traag rijdt. Wordt de rit stopgezet door je rijgedrag of door een ingreep, dan ben je niet geslaagd. Een stopzetting vóór de start om een technische of administratieve reden telt niet noodzakelijk als mislukte poging.

Zware fouten: streng beoordeeld, niet altijd meteen fataal

Daarnaast noemt GOCA een reeks zware fouten. Of je daarvoor "onvoldoende" of "slecht" krijgt, hangt af van de situatie, maar ze wegen hoe dan ook zwaar door:

• geen voorrang verlenen aan bestuurders van rechts, met of zonder bord B17, aan spoorvoertuigen of tijdens een manoeuvre;
• geen voorrang geven aan fietsers en bromfietsers die aan het einde van een fietspad rechtdoor de rijbaan oprijden;
• niet stoppen voor een voetganger die een oversteekplaats wil gebruiken;
• te weinig zijdelingse afstand tot fietsers: minder dan 1 meter binnen en minder dan 1,5 meter buiten de bebouwde kom;
• over een doorlopende streep rijden, of een bocht te kort of te breed nemen;
• inhalen waar het niet mag;
• een busstrook, fietspad of pechstrook gebruiken waar dat niet toegelaten is;
• geen reddingsstrook vormen in de file, of geen doorgang maken voor prioritaire voertuigen met sirene en blauwe lichten;
• andere bestuurders hinderen bij een richtingsverandering.

Meer over de voorrangsregels lees je in onze gidsen over voorrang van rechts en over rotondes.

Ook te voorzichtig rijden kost punten

Veel kandidaten denken dat traag en afwachtend rijden veilig scoort. De examinator beoordeelt dat ook negatief: abnormaal traag rijden zonder reden, plots remmen als het niet nodig is, herhaaldelijk voorrang geven aan wie er geen recht op heeft en overdreven vertragen aan een overzichtelijk kruispunt met voorrang van rechts. Twijfelend rijgedrag verwart andere weggebruikers, en dat valt onder de rubriek defensief rijden. Vlot meerijden met een aangepaste snelheid hoort bij het examen.

Checklist: zo voorkom je eliminerende fouten

• Maak van parkeerrem en versnelling een reflex, telkens je stilstaat om uit te stappen.
• Oefen het wegrijden op een helling tot je vertrekt zonder achteruit te rollen.
• Weet in de examenwagen blind waar de lichten, ruitenwissers en ontwaseming zitten: de examinator zegt niet wanneer je ze nodig hebt.
• Lees borden vroeg, zodat je een verboden richting of een verplichte rijrichting nooit mist.
• Rijd manoeuvres traag en kijk voortdurend rond. Bij evenwijdig parkeren mag je één keer herbeginnen zonder dat het als fout telt.
• Blijf rustig op gps: een gemiste afslag is geen buis, maar een plotse, gevaarlijke beweging om hem toch te nemen kan je examen wel kosten.

Een proefexamen onder examenomstandigheden is de beste test. In SteerClear krijg je een proefexamen dat je fouten per type scoort, en Mac, de AI-rijcoach, legt na elke rit uit wat je als eerste moet aanpakken. Meer algemene tips vind je in onze artikels met rijexamen tips en over de meest voorkomende fouten, en hoe het examen in zijn geheel verloopt, staat in onze gids over het praktijkexamen rijbewijs B. SteerClear is onafhankelijk en niet verbonden aan GOCA Vlaanderen: je examenresultaat hangt alleen af van de beoordeling door de examinator.