Voorrang van rechts op je rijexamen: zo pas je de regel juist toe

Wat zegt de wegcode precies?

De basisregel staat in artikel 12.3.1 van het verkeersreglement: elke bestuurder moet voorrang verlenen aan de bestuurder die van rechts komt. Dat geldt op elk kruispunt waar geen verkeerslichten, borden of een bevoegd persoon het verkeer anders regelen. Het maakt daarbij niet uit of jouw weg breder of drukker is.

Twee andere regels uit hetzelfde artikel horen erbij. Wie een kruispunt oprijdt, moet dubbel voorzichtig zijn om ongevallen te voorkomen (artikel 12.2). En wie voorrang moet verlenen, mag pas verder rijden als dat kan zonder gevaar, gelet op de plaats, de snelheid en de afstand van de anderen (artikel 12.5). Het waarschuwingsbord B17, een driehoek met een zwart kruis, kondigt een kruispunt aan waar voorrang van rechts geldt, maar de regel geldt ook waar dat bord ontbreekt.

Wanneer geldt voorrang van rechts niet?

Bij de rotonde hoort een addertje. Een rond kruispunt zonder bord D5, met toegangswegen zonder B1 of B5, is wettelijk geen rotonde. Daar val je terug op de gewone voorrangsregels, dus ook op voorrang van rechts. Alles over rotondes lees je in onze gids rotonde regels.

Wie heeft het laatste woord?

Spreken regels, borden en lichten elkaar tegen, dan geldt een vaste volgorde. Bovenaan staan de bevelen van bevoegde personen, zoals een agent, daarna de verkeerslichten, dan de verkeersborden en pas daarna de verkeersregels zoals voorrang van rechts. Een agent die je doorwuift, gaat dus voor op een bord, en een groen licht gaat voor op voorrang van rechts.

Fietsers en voorrang van rechts

Voorrang van rechts geldt voor elke bestuurder, dus ook voor een fietser die van rechts komt. Daarnaast zijn er twee situaties waarin kandidaten vaak de mist ingaan:

• Het einde van een fietspad. Een fietser die aan het einde van een fietspad rechtdoor de rijbaan oprijdt, voert volgens artikel 12.4 geen manoeuvre uit. Op het examen is geen voorrang geven aan zo'n fietser of bromfietser een zware fout.
• Een fietspad of voetpad oversteken. Steek je een fietspad of trottoir over, bijvoorbeeld bij het afslaan of om een oprit op te rijden, dan geef je voorrang aan wie het reglementair gebruikt (artikel 12.4bis).

Hoe beoordeelt de examinator voorrang?

Voorrang is een aparte rubriek op het examen. GOCA Vlaanderen rekent het als een zware fout als je geen voorrang verleent aan bestuurders van rechts, met of zonder bord B17, als je uit een aardeweg komt en niet wacht, als je bij een manoeuvre geen voorrang geeft, als je tegenliggers niet laat passeren waar een bord B19 dat oplegt, als je geen voorrang geeft aan spoorvoertuigen, of als je de voorrangsborden B1, B3, B5, B7, B9, B11, B13, B15 en B21 verkeerd toepast.

Ook het omgekeerde telt: wie herhaaldelijk voorrang geeft aan weggebruikers die er geen recht op hebben, krijgt een negatieve beoordeling. In de rubriek snelheid let de examinator erop dat je een kruispunt met voorrang van rechts niet te snel nadert, maar ook niet overdreven vertraagt als het kruispunt overzichtelijk is. Hoe zwaar een fout uiteindelijk weegt, lees je in onze gids over eliminerende fouten op het rijexamen.

Knipperend oranje licht: de voorrangsregels blijven gelden

Knippert een verkeerslicht oranjegeel, dan mag je volgens artikel 64.1 doorrijden met dubbele voorzichtigheid, maar het licht wijzigt de voorrangsregeling niet. Je kijkt dus naar de borden op het kruispunt, en staan er geen, dan geldt gewoon voorrang van rechts. Op het examen rekent GOCA een knipperend oranjegeel licht voorbijrijden zonder dubbele voorzichtigheid als een ernstige tot zware fout, afhankelijk van de situatie.

Vijf klassieke fouten

• Te snel naderen. Wie een kruispunt zonder borden nadert alsof hij op een voorrangsweg rijdt, kan niet meer op tijd stoppen voor verkeer van rechts.
• Het einde van de voorrangsweg missen. Na het bord B11 geldt op de volgende kruispunten opnieuw voorrang van rechts, tenzij andere borden iets anders zeggen.
• Je eigen voorrang weggeven. Wie op een voorrangsweg stopt voor iemand die moet wachten, verwart het verkeer, en dat beoordeelt de examinator negatief.
• De fietser van rechts over het hoofd zien. Kijk niet alleen naar auto's: ook een fietser die van rechts komt, heeft voorrang.
• Uit een oprit of parking rijden alsof je voorrang hebt. Dat is een manoeuvre, dus je laat iedereen voorgaan.

Zo oefen je voorrang van rechts

1. Zoek kruispunten zonder borden op in de woonwijken rond je examencentrum en rijd ze herhaaldelijk.
2. Nader met de juiste snelheid: gas los, kijk naar rechts en naar links, en hou een snelheid aan waarmee je nog kunt stoppen.
3. Lees de borden ver vooruit: een gele ruit, het einde van de voorrangsweg, een omgekeerde driehoek of een stopbord verandert de situatie volledig.
4. Benoem de situatie hardop: zeg bij elk kruispunt wie voorrang heeft, tot het een automatisme is, en laat je begeleider meekijken.
5. Oefen ook de uitzonderingen: uit een parking of oprit wegrijden, keren en achteruitrijden doe je pas als niemand anders gehinderd wordt.

Voorrangssituaties worden pas een reflex als je ze vaak genoeg rijdt. Met SteerClear oefen je op routes rond je examencentrum, met gesproken navigatie zodat je ogen op het kruispunt blijven, en zie je na elke rit op de kaart terug waar je remde. Lees ook onze pagina over het examenparcours en het artikel maak van het examenparcours bekend terrein. SteerClear is een onafhankelijke app en is niet verbonden aan GOCA Vlaanderen.

Wat verandert er in 2027?

Op 1 juni 2027 vervangt de nieuwe Code van de openbare weg het verkeersreglement van 1 december 1975. Volgens de FOD Mobiliteit worden de voorrangsregels daarin samengebracht in één geheel van bepalingen. Tot die datum gelden de artikels op deze pagina.