Zo verloopt het praktijkexamen rijbewijs B in Vlaanderen

Het praktijkexamen in één oogopslag

Het praktijkexamen is de laatste stap naar je rijbewijs B. Je legt het af in een erkend examencentrum van GOCA Vlaanderen, met je eigen wagen en begeleider of met een wagen van de rijschool. Het examen telt twee delen, en pas als je beide delen hebt afgelegd, krijg je je resultaat.

Wanneer mag je deelnemen?

Op de dag van je examen moet je aan al deze voorwaarden voldoen:

• Je bent minstens 18 jaar.
• Je bent geslaagd voor het theorie-examen en dat resultaat is nog geen 3 jaar oud. De slaagdatum staat op de achterkant van je voorlopig rijbewijs.
• Je hebt een geldig voorlopig rijbewijs en je hebt minstens 5 maanden op de openbare weg geoefend. Met een voorlopig rijbewijs M12 geldt die termijn niet.
• Oefen je met een begeleider en is je voorlopig rijbewijs M36 of M12 uitgereikt op of na 1 maart 2024, dan heeft je begeleider het verplichte vormingsmoment gevolgd.

Bij vrije begeleiding maak je zelf een afspraak, volgens de Vlaamse overheid best minstens 6 weken op voorhand. Ga je via een erkende rijschool, dan boekt de rijschool voor jou. Hoe je kiest en boekt, lees je in onze gids over het examencentrum voor je rijbewijs. Let op: wie vanaf 1 januari 2027 in Vlaanderen praktijkexamen aflegt, moet ook in een Vlaams examencentrum geslaagd zijn voor theorie.

Stap voor stap: zo verloopt je examendag

1. Aanmelden en documenten

Aan de balie controleert het examencentrum je documenten, die van je begeleider of rijinstructeur en die van de wagen. Ontbreekt er een verplicht stuk, dan gaat je examen niet door. Je examengeld krijg je niet terug, maar het telt ook niet als mislukte poging.

2. Controle van de wagen

Daarna wordt de wagen nagekeken: het L-teken achteraan, een tweede binnenspiegel voor de begeleider bij een voorlopig rijbewijs M36 of M12, alle remlichten, de claxon, de richtingaanwijzers, de banden, de deuren en het koetswerk. Is een van die onderdelen niet in orde, dan mag je niet vertrekken. Ook dimlichten, achterlichten, achtermistlicht, ontwaseming en ruitenwissers worden gecontroleerd. Een defect daaraan is alleen een probleem als je het onderdeel tijdens het examen nodig hebt, zoals een mistlicht op een heldere dag.

3. Voorafgaande controles in de wagen

Voor je vertrekt, stel je zitplaats, hoofdsteun, spiegels en gordel in, en de examinator kan je vragen om je zithouding uit te leggen. Je toont dat je de ontwaseming, de lichten, de claxon, de richtingaanwijzers en de remlichten kunt bedienen. De computer kiest ook één technische controle: de slijtage van een voorband, de bandenspanning of het reservoir van de ruitensproeiervloeistof. De GOCA-brochure van september 2026 vermeldt daarnaast nog het oliepeil, de remvloeistof en de koelvloeistof, maar die drie controles verdwijnen vanaf 1 december 2026. Fouten bij deze controles tellen mee in je eindbeoordeling.

4. De gevaarherkenningstest

Op een computer in het examencentrum bekijk je korte filmpjes van ongeveer 30 seconden, gefilmd vanuit de bestuurdersplaats, met zicht op snelheidsmeter, richtingaanwijzers en spiegels. Na elk filmpje duid je aan welke gevaren je zag, ook naast en achter de wagen. De test telt 2 oefenvragen en 5 examenvragen, met telkens 4 antwoorden waarvan er 1 tot 3 juist zijn. Je slaagt vanaf 6 op 10. Haal je minder, dan krijgt die rubriek de beoordeling "voorbehoud", en dat is op zich nog geen buis.

5. De rit op de openbare weg

De rit duurt ongeveer 40 minuten. De computer bepaalt langs welke punten je rijdt, en de examinator zegt tijdig waar je moet afslaan. Zegt hij niets, dan volg je de rijbaan of de hoofdweg, of steek je het kruispunt over. Je blijft zelf verantwoordelijk voor de verkeersregels, en tijdens het examen geld je niet als plaatselijk verkeer. Een aanwijzing van de examinator is nooit een opdracht om een regel te overtreden.

Minstens 10 tot 15 minuten rijd je zelfstandig op een gps of op de wegwijzers. De gps staat in het Nederlands, ook als je een tolk hebt, en het geluid mag uit. De wegcode gaat altijd voor op de gps. Mis je een afslag, dan ben je daarom niet gezakt: rijd veilig door, de gps herberekent de route of de examinator geeft een nieuwe aanwijzing.

6. Twee manoeuvres

De computer trekt één manoeuvre uit elke groep. Groep 1: evenwijdig parkeren rechts, evenwijdig parkeren links of achteruit in een parkeervak. Groep 2: vooruit in een parkeervak, ongeveer 20 meter in een rechte lijn achteruitrijden of keren in een smalle straat. Na een parkeermanoeuvre kan de examinator vragen om uit te stappen alsof je alleen bent: motor uit, parkeerrem op, in de buitenspiegel kijken en het portier voorzichtig openen. Techniektips vind je in ons artikel over parkeermanoeuvres op het rijexamen.

7. Het resultaat

Zodra beide delen achter de rug zijn, deelt de examinator het resultaat mee en krijg je een document met de beoordeling per onderdeel. Geslaagd? Dan krijg je het formulier "Aanvraag om een rijbewijs", waarmee je binnen 3 jaar je rijbewijs aanvraagt bij je gemeente. Dat formulier is zelf geen rijbewijs. Niet geslaagd? Lees dan onze gids rijexamen gezakt.

Hoe beoordeelt de examinator?

De examinator beoordeelt 13 rubrieken: 12 tijdens de rit, van de bediening van het voertuig en voorrang tot defensief en zelfstandig rijden, en de gevaarherkenningstest. Elke rubriek krijgt "goed", "voorbehoud", "onvoldoende" of "slecht". Eén keer "slecht" betekent niet geslaagd, net als twee keer "onvoldoende", één "onvoldoende" met twee keer "voorbehoud", of vier keer "voorbehoud". Welke fouten meteen fataal zijn, lees je in onze gids over eliminerende fouten.

Wat breng je mee naar het praktijkexamen?

• Jij: een geldig Belgisch identiteitsdocument (een paspoort wordt niet aanvaard), je origineel voorlopig rijbewijs of stage-attest en, als je al twee keer niet geslaagd bent, het getuigschrift van de 6 uur rijles die je daarna volgde.
• Je begeleider: een geldig Belgisch identiteitsdocument, een Belgisch of Europees rijbewijs dat al minstens 8 jaar is afgegeven en, indien van toepassing, het begeleidersattest van het vormingsmoment.
• De wagen: het originele inschrijvingsbewijs, een geldig verzekeringsbewijs op papier of digitaal, en een geldig keuringsbewijs als de wagen gekeurd moet worden.

Een attest van verlies vervangt geen rijbewijs. Volgens cijfers van GOCA Vlaanderen konden in 2024 5.698 kandidaten hun praktijkexamen niet starten, onder meer door een ontbrekend of vervallen document, een begeleider zonder attest of een wagen met defecte lichten. Kom je met een rijschool, dan zorgt de lesgever voor de documenten van de wagen.

Wie zit er mee in de wagen?

Naast jou en de examinator rijdt een van je begeleiders mee, of je rijinstructeur. Heb je een voorlopig rijbewijs zonder begeleider, dan neem je iemand mee die aan de voorwaarden voor begeleider voldoet, of een instructeur van een erkende rijschool. Die persoon mag je op geen enkele manier helpen: geen aanwijzingen of tekens geven, de aanwijzingen van de examinator niet herhalen of becommentariëren en ook de ruitenwissers, verwarming of ontwaseming niet voor jou bedienen. Komt hij toch tussen, dan stopt het examen en ben je niet geslaagd.

In Brussel en Wallonië loopt het anders

Het rijexamen is een bevoegdheid van de gewesten. In Brussel kost het praktijkexamen €46, bestaat het uit een risicoperceptietest en een proef op de openbare weg, en moet je wagen voldoen aan de lage-emissiezone. Alles daarover staat in onze gids rijexamen Brussel. In Wallonië kost het examen €41 en verloopt het in het Frans, of in het Duits in Eupen. Sinds 1 januari 2026 moet je daar ook je theorie-examen en je risicoperceptietest in Wallonië behaald hebben.

Zo bereid je je gericht voor

Het examen toetst geen trucjes, maar vlot, veilig en zelfstandig rijden. Oefen daarom in de omgeving van je examencentrum, met rotondes, voorrang van rechts en snelheidsovergangen, en rijd regelmatig een stuk op gps zonder hulp van je begeleider. Meer tips lees je in ons artikel praktisch rijexamen: tips om je voor te bereiden en op onze pagina over het examenparcours.

Met SteerClear rijd je oefenroutes rond je eigen examencentrum met gesproken navigatie, doe je een proefexamen dat je fouten per type scoort en legt Mac, de AI-coach in de app, na elke rit uit waar je nog aan moet werken. SteerClear is een onafhankelijke app en is niet verbonden aan GOCA Vlaanderen of aan de examencentra.