CBR praktijkexamen B: wat er gebeurt van ontvangst tot uitslag

Wat moet geregeld zijn voordat je mag afrijden?

Je mag het praktijkexamen auto doen vanaf 17 jaar. Je moet dan geslaagd zijn voor het theorie-examen, en die uitslag moet op de examendag nog geldig zijn. Daarnaast moet het CBR je via de Gezondheidsverklaring gezond genoeg hebben verklaard om veilig te rijden.

Je reserveert het examen niet zelf. Dat doet je rijschool, nadat je die in Mijn CBR met je DigiD hebt gemachtigd. Het CBR-tarief voor het praktijkexamen B is in 2026 € 143,50; je rijschool rekent daarnaast de lesauto en de begeleiding. Een volledig overzicht staat op de pagina over wat je rijbewijs kost.

Fase 1: ontvangst, controles en vragen

Op de examenlocatie haalt de examinator je op en legt uit hoe het examen verloopt. Daarna volgen vijf vaste stappen:

• Identiteit: je laat een geldig, origineel identiteitsbewijs zien. Zonder dat document gaat het examen niet door.
• Theorie: de examinator controleert of je theorieresultaat op de examendag nog geldig is.
• Formulier Zelfreflectie: je geeft het vooraf ingevulde formulier af. De examinator bekijkt het pas na de uitslag, dus het telt niet mee.
• Ogentest: op het parkeerterrein lees je het kenteken van een geparkeerde auto op ongeveer 25 meter.
• Vragen over de auto: bijvoorbeeld hoe je de vloeistoffen onder de motorkap controleert of wat een lampje op het dashboard betekent. Sinds januari 2024 kunnen er ook vragen over rijhulpsystemen bij zitten, zoals parkeersensoren of lane assist.

Heb je de bijzondere verrichtingen tijdens een tussentijdse toets goed gedaan, dan sla je dat onderdeel bij je eerstvolgende examen over. Je instructeur mag in de meeste gevallen meerijden als jij dat wilt. Alleen als er al een tweede CBR-medewerker meerijdt, bijvoorbeeld een examinator in opleiding, kan dat niet. Bij het gesprek vooraf en achteraf is je instructeur er altijd bij.

Fase 2: de examenrit en de zeven onderdelen

De rit zelf duurt ongeveer 35 minuten. Meestal volg je de aanwijzingen van de examinator. Een deel van de rit rijd je zelfstandig naar een bestemming, met een navigatiesysteem. Die opdracht kwam in maart 2019 in de plaats van de clusteropdracht, waarbij je een reeks aanwijzingen moest onthouden, en van het rijden naar een oriëntatiepunt.

Het CBR verdeelt de rit in zeven onderdelen:

Voor kruispunten en rotondes vind je extra uitleg in de blogs over voorrang en kruispunten en over rotondes op je examen.

Hoe beoordeelt de examinator je rit?

De vraag die de examinator steeds stelt: rijd je veilig en zelfstandig, en houd je rekening met anderen? Bij alle zeven onderdelen kijkt hij of zij naar drie dingen: hoe je de auto beheerst, hoe je kijkt en hoe je voorrang verleent.

Foutloos hoeft niet. Het CBR zegt zelf dat een rit niet helemaal zonder fouten hoeft te gaan, zolang de veiligheid overeind blijft. De examinator weegt het totaalbeeld: hoe je reageert op het verkeer en of je de situatie onder controle houdt. Een slordigheid die je zelf veilig herstelt, is dus iets anders dan een situatie waarin iemand voor jou moet remmen.

Een fabel die hardnekkig rondgaat, is dat examinatoren elke dag een vast aantal kandidaten moeten laten zakken. Volgens het CBR klopt dat niet.

Fase 3: de uitslag en het nagesprek

Meteen na de rit hoor je op de examenlocatie of je geslaagd bent. Daarna bespreekt de examinator je formulier Zelfreflectie: hoe jij je eigen rijden inschatte, naast wat hij of zij heeft gezien.

• Geslaagd: na de examendag vraag je je rijbewijs aan bij je gemeente. Ben je nog geen 18, lees dan in de gids rijbewijs halen hoe begeleid rijden werkt.
• Gezakt: de examinator vertelt wat beter moet, en dat staat ook op je uitslagformulier. Je mag op zijn vroegst na 2 weken opnieuw.
• Examen afgebroken: stopt de examinator het examen omdat je gevaarlijk rijdt, dan is een nieuwe poging pas na minimaal 15 weken mogelijk.
• Vier keer gezakt binnen vijf jaar: elke volgende poging is een nader onderzoek rijvaardigheid, met meer tijd en begeleiding.

Wat je na een onvoldoende het slimst kunt doen, staat in rijexamen gezakt: wat nu.

Zo bereid je je voor op elk onderdeel

1. Doe een tussentijdse toets. Je ervaart de examensituatie met een CBR-examinator, krijgt feedback en kunt vrijstelling verdienen voor de bijzondere verrichtingen.
2. Werk de tabel af. Vraag je instructeur om per les één onderdeel extra aandacht te geven, bijvoorbeeld invoegen, inhalen of een lastig kruispunt.
3. Rij regelmatig op navigatie. Laat je instructeur een bestemming invoeren, zodat je went aan het scherm zonder dat je kijkgedrag verslapt.
4. Ken je lesauto. Weet waar de vloeistoffen zitten, wat de lampjes betekenen en hoe de rijhulpsystemen werken.
5. Leer de omgeving kennen. Zoek je locatie op in het overzicht van alle CBR-examenlocaties en rij in je lessen de wegen eromheen.

In SteerClear kies je je examenlocatie en rijd je tijdens je les oefenroutes in de omgeving, met gesproken aanwijzingen zoals bij het zelfstandige deel. Een proefexamen telt je fouten per type, en Mac, de AI-rijcoach, legt na elke rit uit waar je punten liet liggen. SteerClear is onafhankelijk en niet verbonden aan het CBR: de examinator bepaalt op de dag zelf de route. Waarom oefenen in de omgeving dan toch helpt, lees je bij examenroutes oefenen.