Bijzondere verrichtingen auto: zo laat je ze zien op je CBR-examen

Welke bijzondere verrichtingen zijn er?

De acht verrichtingen vallen in vier groepen. Welke je krijgt, hoor je pas tijdens het examen, dus je moet ze allemaal beheersen.

Oudere lijstjes noemen soms nog de stopopdracht, waarbij je op een aangewezen punt moest stoppen. Die verdween in maart 2019 uit de bijzondere verrichtingen; recht achteruitrijden kwam ervoor in de plaats.

Waar let de examinator op?

Bij een bijzondere verrichting kijkt de examinator naar dezelfde basis als in de rest van de rit: beheers je de auto, kijk je goed om je heen en geef je ander verkeer de ruimte? Voor manoeuvres als keren, achteruitrijden en wegrijden is dat laatste ook gewoon de wet. Artikel 54 van het RVV 1990 bepaalt dat je bij zo’n bijzondere manoeuvre het overige verkeer voor laat gaan.

Bij de tussentijdse toets hangt een vrijstelling af van hoe vlot en veilig je de verrichting uitvoert. Dat is ook een goede maatstaf voor het examen. Mik dus niet alleen op een nette eindpositie, maar laat vooral zien dat je rustig, gecontroleerd en met overzicht te werk gaat.

Gebruik voor elke verrichting dezelfde vaste volgorde:

1. Kijk of de manoeuvre op deze plek mag en kan.
2. Controleer spiegels en dode hoek, en kijk over je schouder.
3. Geef richting aan als anderen moeten weten wat je gaat doen.
4. Rijd stapvoets en blijf tijdens de hele manoeuvre rondkijken.
5. Komt er iemand aan, stop dan en laat diegene eerst gaan.
6. Sluit netjes af: auto stil, wielen recht en op de handrem of in de parkeerstand.

Rijhulpsystemen en de bijzondere verrichtingen

Sinds 2016 mag je tijdens het examen rijhulpsystemen gebruiken, zoals lane assist of navigatie. Inparkeren laat het CBR je wel zelf doen: automatisch parkeren hoort niet bij het praktijkexamen. Sinds januari 2024 kan de examinator vooraf ook vragen stellen over systemen als parkeersensoren. Weet dus hoe ze in jouw lesauto werken, maar vertrouw bij het parkeren op je eigen kijkgedrag.

Tips per verrichting

Achteruitrijden

Draai je bovenlichaam zodat je door de achterruit kijkt, en gebruik je spiegels als aanvulling. Houd de snelheid zo laag dat je op elk moment kunt stoppen. Kleine stuurbewegingen werken beter dan grote, want achteruit reageert de auto sneller dan je verwacht. Bij recht achteruitrijden helpt het om ver naar achteren te kijken in plaats van vlak achter de auto; dan zie je eerder dat je afwijkt.

Inparkeren en fileparkeren

Zoek in je lessen vaste herkenningspunten waar je begint met insturen. Lukt het niet in één beweging, stuur dan rustig bij en kijk opnieuw rond voordat je verdergaat: liever een extra correctie dan een wiel over de lijn of tegen de stoep. Stap voor stap uitgelegd staat het in de blog over parkeermanoeuvres op je examen.

Keren

Bij keren sta je even dwars op de weg, en dan is overzicht belangrijker dan snelheid. Kijk voor elke beweging naar beide kanten en wacht als er verkeer aankomt. Gebruik bij omkeren door te steken de breedte van de weg, maar stop ruim voor de stoeprand. Voor een halve draai heb je meer ruimte nodig: begin aan de rechterkant van de weg en stuur op tijd vol in.

Hellingproef

Zet de auto op de handrem, zoek het aangrijpingspunt van de koppeling en geef wat gas voordat je de handrem lost. In een automaat houd je de auto met de rem vast tot je gas geeft. Kijk voor het wegrijden in je spiegels en over je schouder, want ook hier gaat het overige verkeer voor.

Vrijstelling via de tussentijdse toets

De tussentijdse toets is sinds 30 maart 2026 weer op alle CBR-locaties te doen. Voer je de bijzondere verrichtingen daar goed uit, dan hoef je ze op je eerstvolgende praktijkexamen niet meer te doen. Die vrijstelling geldt alleen voor dat eerstvolgende examen: zak je, dan staan de verrichtingen bij je herexamen weer op het programma.

Het CBR rekent voor de toets € 143,50, net als voor het examen, en je rijschool rekent daar eigen kosten bij. Alle bedragen op een rij vind je op de pagina over wat je rijbewijs kost.

Zo oefen je de bijzondere verrichtingen

• Vraag je instructeur om elke verrichting een paar lessen achter elkaar kort te herhalen, liever dan één keer heel lang.
• Oefen op verschillende plekken: smalle en brede straten, een vak tussen twee auto’s en een flinke helling.
• Laat je instructeur een verrichting af en toe onaangekondigd vragen, zoals ook op het examen gebeurt.
• Gebruik de feedback van je tussentijdse toets om te bepalen welke verrichting nog extra aandacht nodig heeft.

De manoeuvres zelf oefen je met je instructeur. Voor de rest van de rit helpt SteerClear: oefenroutes rond je examenlocatie, drills die meten hoe soepel je remt en stuurt, en een proefexamen dat je fouten per type telt. SteerClear is onafhankelijk en niet verbonden aan het CBR. Hoe het hele examen verloopt, lees je in de gids over het CBR praktijkexamen, en welke locaties er zijn in het overzicht van CBR-examenlocaties.